الشيخ الأنصاري ( مترجم وشارح : جمشيد سميعى )
198
رسائل شيخ انصارى ( فارسى )
2 - وقتى اظهار چنين مطلبى واجب باشد ، پذيرفتنش بر شنونده لازم و واجب است ، و الا وجوب اظهار لغو و بيهوده است . پس اگر راوى اهل علمى ، ابتداء و بدون مسبوقيت به سؤال بگويد از امام عليه السّلام شنيدم كه فرمود چنين و چنان . قبول آن بر مستمعين واجب است ، چرا كه كلام وى حجّت است . به عبارت ديگر : اگرچه آيهء سؤال به ظهور لفظى اين بخش از روايات را ( كه مورد سؤال واقع نمىشود ) شامل نمىشود ، لكن با تنقيح مناط آنها را نيز دربر مىگيرد . چرا ؟ زيرا وجوب سؤال و به دنبال آن وجوب قبول جواب ، عبارتست از حجيت قول اهل ذكر ، و الّا مسبوق بودن به سؤال خصوصيتى ندارد . به عبارت ديگر ، چون قول اهل ذكر و راوى حجّت است ، يجب السؤال و سپس يجب القبول ، نه اينكه چون سؤال واجب شود ، قبول هم واجب مىشود . پس اگر مناط ، حجيّت قول راوى باشد ، اين مناط در ساير رواياتى هم كه در جواب سؤال نيستند وجود خواهد داشت . پس با همين مناط آن روايات نيز حجّت خواهد بود . بنابراين دليل اخصّ از مدّعا نيست ، بلكه دليل با مدّعا مساوى است .